The Legacy of Music
De 50 beste albums van 1969

De 50 beste albums van 1969

24, February 2019

De jaren zestig waren een kleurrijk, veelbewogen en soms dramatische decennium waarin alles veranderde. Politiek, maatschappelijk en muzikaal. Het tijdperk kreeg in 1969 in het daverende slotakkoord dat het verdiende. Oudere groepen kwamen voor de dag met hun beste werk, terwijl er een reeks veelbelovende debuutalbums verscheen. De wereld maakte ook nog eens kennis met nieuwe geluiden die hun schaduw vooruit wierpen op de jaren zeventig. Het beste popjaar ooit? Oordeel zelf.

Tekst: Robert Haagsma

 

Het moet geweldig geweest zijn om een jonge popliefhebber te zijn in dat magische jaar 1969. Wekelijks verschenen albums die alles in zich had om een instant klassieker te worden. Met de eindstreep in zicht kwamen The Beatles voor de dag met Abbey Road, dat sindsdien tot hun beste werk gerekend wordt. Met het intense en duistere Let It Bleed bewezen hun tegenhangers The Rolling Stones dat het spectaculaire herstel dat zich in 1968 ingezet had met Beggars Banquet geen eenmalige opleving was.

Terwijl deze vertrouwde namen zichzelf overtroffen, was 1969 ook het jaar waarin het grote publiek kennis maakte met nieuwe geluiden, zoals jazzrock, folkrock, Latin, Duitse elektronica alias krautrock, southern rock en hardrock – allemaal stijlen en combinaties die in de jaren zeventig verder zouden ontluiken. Het was dan ook een jaar vol indrukwekkende debuutalbums van onder anderen King Crimson, Led Zeppelin, Nick Drake, Yes, The Stooges, Blind Faith en Genesis. De wereld maakte dankzij The Who’s Tommy ook nog eens kennis met het fenomeen rockopera. De Britse band was een van de headliners op Woodstock dat in augustus 1969 plaatsvond; het eerste grootschalige festival met een mondiale uitstraling.

Met albums van Cuby + Blizzards, Golden Earring, Bintangs, Group 1850, Ekseption en Livin’ Blues viel er in het Nederlandse popwereldje ook genoeg te beleven. Hoe imposant de lijst met nationale en internationale namen en albums ook mocht zijn, niet iedereen liet zich in 1969 uit de schoenen blazen door al dat moois. James Last op Klompen was in Nederland een van de best verkochte albums van datzelfde popjaar 1969!


The Beatles – Abbey Road

De sessies voor Let It Be, dat pas in 1970 zou uitkomen, verliepen bij vlagen erg moeizaam. The Beatles realiseerden zich dat het einde nabij was en wilden nog een keer als een echte band een goed album afleveren. Wat ze prompt deden met Abbey Road. Come Together, Something, Here Comes The Sun en de collage op kant twee – de kwaliteit van de zwanenzang is zelfs verbijsterend hoog.


The Rolling Stones – Let It Bleed

Na een atypisch uitstapje richting psychedelica (Their Satanic Majesties Request) herpakte The Rolling Stones zich in 1968 met het aardse Beggars Banquet. In het verlengde daarvan lag Let It Bleed dat in december 1969 uitkwam. Gimme Shelter, Live With Me, Midnight Rambler en Monkey Man laten de band horen zoals we dat graag willen: rauw, puur en verontrustend. Een van hun aller-allerbeste albums. En desillusie klonk nooit zo hemels als in You Can’t Allways Get What You Want…


Santana – Santana

Klassiek debuut van de band rond gitarist Carlos Santana waarop hij Latin, rock, jazz en psychedelica op een volstrekt vanzelfsprekende manier combineerde. De verkoop kwam traag op gang, maar een de overrompelende show op Woodstock gaf het album vleugels en lanceerde de band.


Miles Davis – In  A Silent Way

In A Silent Way markeerde het begin van de ‘elektrische’ periode van de Amerikaanse trompettist, die daarmee een aanzet gaf tot de jazz-rock fusion zoals die zich in de jaren zeventig zou manifesteren.


Led Zeppelin – II

Het debuut was al erg goed, met het nog in datzelfde jaar 1969 (!!) verschenen tweede album ging Led Zeppelin er nog eens ruimschoots overheen. Whole Lotta Love ondergaan, leverde een geestverruimende ervaring op en de rest van het album deed er niets voor onder. Vergeleken met het onvolprezen debuut was het geluid van Led Zeppelin er alleen maar rijker en gevarieerder op geworden.


The Who – Tommy

Er werd nog lang nagepraat over de strekking van de verhaallijn, maar in muzikaal opzicht was er helemaal niets op de dubbelaar Tommy af te dingen. Het stond vol sterke, meeslepende songs, die gespeeld werden door een band die zijn definitieve geluid gevonden had. Het meesterwerk van gitarist en componist Pete Townshend.


Sly and the Family Stone – Stand!

In augustus 1969 was Sly and the Family Stone een van de hoogtepunten van het Woodstock festival. Het van dit album afkomstige I Want To Take You Higher leverde op het modderige grasveld buiten het dorpje Bethel een moment van pure extase op.


Johnny Cash – Johnny Cash At San Quentin

Een zowel ijzingwekkend als hartverwarmend album dat countrylegende Johnny Cash met een kleine bezetting opnam in de beruchte San Quentin gevangenis. Met doorleefde versies van Wanted Man, I Walk The Line en San Quentin gaf de zanger een stem aan de anonieme gevangenen.


Janis Joplin – I Got Dem Ol’ Kozmic Blues Again Mama!

De eerste en enige soloplaat die Janis Joplin bij leven uit zou brengen. Zoals alleen zij dat kon, keerde ze zich binnenstebuiten tegen een decor van dampende soul.


Cuby + Blizzards – Appleknockers Flophouse

Topplaat van de bluesrockers uit Grollo, met een glansrol voor gitarist Eelco Gelling. Het prijsnummer is het opvallend uit de kluiten gewassen titelnummer.


King Crimson – In The Court Of The Crimson King

Wonderschoon debuut van de Britse progressieve rockformatie rond Robert Fripp. Het knetterende 21st Century Schizoid Man is natuurlijk het bekendste nummer, maar ingetogen werkjes als I Talk To The Wind en het regenachtige Epitaph zijn minstens zo mooi. Een klassiek debuut!


Dusty Springfield – Dusty In Memphis

De Britse zangeres had in eigen land al een reeks prachtige singles en albums gemaakt, maar er was een verhuizing naar Amerika voor nodig om haar tot nog grotere hoogten te doen stijgen. In de America Sound Studio in Memphis leverde ze haar beste album ooit af. Geweldige songs en een enorme dosis soul.


Captain Beefheart – Trout Mask Replica

Uniek dubbelabum van een van de meest eigenzinnige karakters in de popmuziek. Het derde album van Don van Vliet alias Captain Beefheart bevatte een tegendraadse mix van blues, garagerock, jazz en experimentele klanken.


Fairport Convention – Liege & Lief

Het Britse Fairport Convention was de band die er het best in slaagde om de eerbiedwaardige folk-traditie te combineren met nieuwe invloeden. Liege & Leif staat nog altijd te boek als het ultieme folkrock album, dankzij het geluid, de songs en de hemelse zang van Sandy Denny.


Nick Drake – Five Leaves Left

Breekbaar debuut van de introverte folkzanger Nick Drake die pas decennia na zijn dood de verdiende artistieke erkenning zou krijgen.


The Band – The Band

Het Canadese gezelschap wist het onvolprezen debuut Music From Big Pink nog te overtreffen met deze tweede plaat. Een album vol ambachtelijke prachtsongs, voorzien van teksten die vaak historische figuren of voorvallen als onderwerp hadden.


The Kinks – Arthur Or The Decline And Fall Of The British Empire

De film of televisieshow die het album had moeten begeleiden, werd helaas geschrapt. Toch bevatte deze zevende studioplaat van The Kinks genoeg prachtsongs om op eigen benen te kunnen staan.


MC5 – Kick Out The Jams

Op geen album is de turbulentie van het Amerika van de late jaren zestig zo goed vastgelegd als op dit woeste debuut van de rockband MC5, live vastgelegd tijdens een tumultueuze thuiswedstrijd in Detroit.


Golden Earring – Eight Miles High

Een overgangsalbum waarop de Haagse trots transformeerde van een psychedelische tot een hardrock band. In het plaatkant durende titelnummer – een cover van The Byrds – werd gejamd zoals dat alleen eind jaren zestig kon.


Isaac Hayes – Hot Buttered Soul

Zanger Isaac Hayes bewees op deze tweede soloplaat een superieure interpretator van bestaande songs te zijn. Songs als Walk On By en By The Time I Get To Phoenix werden opgerekt tot soulsongs van een epische schoonheid.  


Aretha Franklin – Soul ‘69

In weerwil van de titel meer een jazz- dan een soulplaat, die daardoor in 1969 een beetje tussen wal en schip viel. Toch een album waarop de Queen of Soul als vanouds de sterren van de hemel zong.


David Bowie – David Bowie

De man die zou uitgroeien tot een van de absolute sterren van zijn generatie was nog zoekende op dit album uit 1969. Absoluut hoogtepunt was het openingsnummer Space Oddity, onder die naam zou de plaat begin jaren zeventig opnieuw uitgebracht worden.


Led Zeppelin – Led Zeppelin

Het jaar 1969 kon nauwelijks mooier beginnen: in januari verscheen het debuut van Led Zeppelin, een groep van vier muzikanten die in de voorgaande jaren hun sporen al verdiend hadden in de Britse popmuziek – meestergitarist Jimmy Page voorop. Het album bevatte een overrompelende combinatie van blues en rock. Een deel van het fundament waarop de hardrock in komende jaren zou voortbouwen.


Bob Dylan – Nashville Skyline

Een verrassing. Op dit album dompelde Bob Dylan zich volledig onder in de country. Omdat hij – tijdelijk – gestopt was met roken, klonk zijn stem ook nog eens minder rasperig dan normaal. In muzikaal en tekstueel opzicht bood het echter de hoge kwaliteit die zijn fans van hem verwachtten.


Frank Zappa – Hot Rats

Frank Zappa voer op deze tweede soloplaat een opvallende jazzy koers. Het bevatte verder een bijdrage van zijn vriend en collega Captain Beefheart.


Crosby, Stills & Nash – Crosby, Stills & Nash

Soms weet een supergroep de hoogste verwachtingen nog te overtreffen. Zoals dat gebeurde toen David Crosby (The Byrds), Stephen Stills (Buffalo Springfield) en Graham Nash (The Hollies) hun loepzuivere stemmen lieten versmelten op dit eerste gezamenlijke werkstuk.


Neil Young & Crazy Horse ‎– Everybody Knows This Is Nowhere

Tweede album van de Canadese zanger-gitarist Neil Young met daarop klassiekers in spe zoals Cinnamon Girl en Down By The River.


Bintangs – Blues On The Ceiling

Opwindende Nederblues gebracht met de brutaliteit van The Rolling Stones.


Creedence Clearwater Revival – Bayou Country

Het tweede album van CCR staat vol lekker zompige swamp rock, met als topnummers Born on The Bayou en het later door Ike & Tina Turner gecoverde Proud Mary.


Quincy Jones – Walking In Space

Verrassende interpretaties van songs overgeheveld uit de hippiemusical Hair vormen enkele van de hoogtepunten op dit album van de Amerikaanse muzikant, arrangeur en componist Quincy Jones. Een van zijn beste albums, dankzij de schitterend uitgevoerde muziek en de tijdloze productie.


Leonard Cohen – Songs From A Room

De Canadese zanger en dichter wist met bescheiden middelen een maximaal resultaat te behalen. Een hele generatie romantische zielen – veel jongedames – zwijmelden weg bij zijn poëtische teksten en donkerbruine stemgeluid.


Tim Buckley – Happy Sad

De Amerikaanse zanger Tim Buckley (vader van Jeff) begon op dit derde album te experimenteren met een lichtvoetiger, jazzachtige stijl die goed aansloot bij zijn ijle, soepele stemgeluid.


The Moody Blues – To Our Children’s Children’s Children

De maanlanding die plaatsvond op 20 juli 1969 was een van de belangrijkste gebeurtenissen van het jaar. Het sijpelde ook door naar de popmuziek, zoals in het geval van The Moody Blues, die een fraai album boetseerden rond een futuristisch thema.


Creedence Clearwater Revival – Willy And the Poor Boys

In 1969 verrijkte Creedence Clearwater Revival de wereld met liefst drie albums, die ook nog eens allemaal van topkwaliteit waren. Deze, de derde van dat jaar, was net iets beter dan de rest, onder anderen dankzij de bijtende protestsong Fortunate Son.


The Bee Gees – Odessa

‘Ook wij kunnen een rockopera annex conceptalbum maken’, moeten The Bee Gees gedacht hebben en kwamen op de proppen met Odessa, een dubbelalbum in een luxe, vilten box. Het epos flopte, waarna de broers er zich opzichtig van distantieerden. Jammer, want het ambitieuze werkstuk staat vol mooie, barokke songs.


The Delfonics – Sound Of Sexy Soul      

Album vol zijdezachte soul van een vocaal trio uit Philadelphia. De groep legde de basis voor de typische Philadelphia soul zoals die in de jaren zeventig groot zou worden.


The Carpenters – Offering/Ticket To Ride

Het debuut van Richard en Karen Carpenter. In muzikaal opzicht was het nog wat onvast en broerlief zong meer dan goed voor hem was. De bloedmooie Beatles-cover Ticket To Ride – waarnaar de heruitgave later vernoemd zou worden – verried wel wat voor moois ons nog te wachten stond.


Yes – Yes

Debuut vol lichtvoetige symfonische rock van een Britse band die in de jaren zeventig nog zoveel van zich zou laten horen.


The Allman Brothers Band – The Allman Brothers Band

Dankzij een goudeerlijke mix van country, rock en blues wordt The Allman Brothers Band volkomen terecht gezien als een van de grondleggers van de southern rock. Het in 1971 verschenen At Fillmore East zou een iconische status krijgen, maar de kwaliteiten van de band waren ook al ruimschoots aanwezig op dit puike debuut. 


Blind Faith – Blind Faith

Na het uiteenspatten van Cream dook Eric Clapton op in een nieuwe supergroep, met daarin verder zijn oude collega Ginger Baker (drums, zang), Rick Grech (bas, zang) en Steve Winwood (toetsen, gitaar, bas, zang). Hoe goed het album ook was, het voldeed niet aan de torenhoge verwachtingen en Blind Faith was dan ook geen lang leven beschoren.


Chicago Transit Authority – Chicago Transit Authority

Het eerste album van CTA was meteen een dubbelalbum, waarop de Amerikaanse groep een brug sloeg tussen de wereld van de rock en de jazz – veel vrolijk schetterend koper. Op volgende platen bleek de bandnaam ingekort te zijn tot een handzamer ‘Chicago’.


The Stooges – The Stooges

Allesverpletterend debuut van de band rond zanger en brekebeen Iggy Pop. De beelden van een rellend en brandend Detroit vertaald naar muziek. Snerende zang en snijdende gitaarpartijen. Punk voordat die aanduiding in zwang zou komen.


Can – Monster Movie

In de vorm van Monster Movie leverde het uit Keulen afkomstige collectief Can de eerste krautrock klassieker af. Vooral het hypnotiserende Yoo Do Right dat heel kant-B bestreek, werd later terecht onthaald als een baanbrekend werkstuk.


Livin’ Blues – Hell’s Session

Kort maar krachtig album van de Haagse bluesband. Op dit album zit Cesar Zuiderwijk achter het slagwerk, die niet veel later over zou stappen naar de Golden Earring.


Group 1850 – Paradise Now

Een psychedelisch pareltje uit de polder. Group 1850 was de band rond zanger, componist, muzikant en geniaal warhoofd Peter Sjardin die met Paradise Now in 1969 het tweede album uitbracht.


The Flying Burrito Brothers – Gilded Palace Of Sin

Gram Parsons had tijdens zijn periode als lid van The Byrds al geëxperimenteerd met de combinatie van country en rock. Na zijn vertrek – met slaande deuren – borduurde hij als lid van The Flying Burrito Brothers verder op dat thema. Het leverde in de vorm van Gilded Palace Of Sin een countryrock klassieker op.


Creedence Clearwater Revival – Green River

Green River is het favoriete CCR-album van zanger en gitarist Tom Fogerty, deels vanwege het titelnummer waarmee hij de sound van de oude Sun Studio op probeerde te roepen.


Genesis – From Genesis To Revelation

De heren waren nog piepjong en de invloed van The Bee Gees en The Moody Blues was nog alom tegenwoordig. Het echte Genesis zou zich pas later openbaren, toch bevatte het debuut al een aantal mooie, melodieuze liedjes.


The Moody Blues – On The Threshold Of A Dream

Weelderig klinkend vierde album van The Moody Blues, waarvan het door Justin Hayward gezongen Lovely To See You nog lang op de setlist van de veteranen zou staan – soms als opener van een optreden.


Ekseption – Ekseption

Hoorbaar geïnspireerd door de Britse band The Nice combineerde de band rond de Haarlemse toetsentovenaar Rick van der Linden op dit debuut pop, klassiek en een vleugje jazz.


Reacties