The Legacy of Music
“Heroes”: David Bowie, Brian Eno en Berlijn

“Heroes”: David Bowie, Brian Eno en Berlijn

14, October 2015

“Heroes”, het succesvolle album van de Britse heterochromische muzikant David Bowie, bestaat 38 jaar. Het titelnummer wordt nog altijd als een van Bowie’s beste nummers beschouwd en is door magazines Rolling Stone en Q opgenomen in hun Greatest Songs Of All Time-lijsten. Zelfs Bowie zelf is ‘flabbergasted’ door het succes.

 

 

“Heroes” is het tweede album van de ‘Berlin Trilogy’ die David Bowie maakte met ambientcollega Brian Eno. Het is ook het enige album van de trilogie, verder bestaande uit Low en Lodger, dat volledig in Berlijn is opgenomen. Deels instrumentaal, deels met zang is “Heroes” een logisch vervolg op Low uit 1976, de eerste vrucht van Bowie’s en Eno’s samenwerking. Met als opvallendste verschil dat “Heroes” over het algemeen opgewekter klinkt dan het melancholische Low.

 

Nieuwe muzikale taal
Tijdens een televisie-interview met Top Pop, opgenomen op 13 oktober 1977 en op YouTube bekend als The Un-Aired Interview 1977, vertelt Bowie in welk licht we album het beste kunnen zien. “[…] Ik besloot dat ik een nieuwe muzikale taal voor mezelf wilde otwikkelen […]. Low en Heroes maken onderdeel uit van de ontdekkingsreis naar die nieuwe taal, waarmee ik weer verder kon gaan.”

 

Kraftwerk
Tijdens de ontdekkingsreis voor “Heroes” is vooral de ‘Duitse muzikale taal’ een belangrijke inspiratiebron. Electroband Kraftwerk op de eerste plaats. De invloed van de band scheen al door op Station To Station (1976) en met het nummer V-2 Schneider, afkomstig van “Heroes”, is er geen twijfel meer mogelijk. Het is een directe ode aan Florian Schneider, mede-oprichter van Kraftwerk.

 

Neu!
Daar houdt de invloed van electro en Krautrock niet op. De titel “Heroes” is een verwijzing naar de track Hero van het album Neu! ’75 van de band Neu!, met gitarist Michael Rother (voormalig Kraftwerk) in de gelederen. Voorafgaand aan de albumopnames van “Heroes” benadert Bowie Rother om de gitaarpartijen te verzorgen. Die eer gaat echter uiteindelijk naar Robert Fripp van King Crimson en Carlos Alomar. Die laatste is misschien minder bekend, maar heeft met grote artiesten gewerkt, zoals Paul McCartney, Simple Minds, Mick Jagger en recentelijk Alicia Keys.

 

 

Robert Fripp
Het is echter vooral Fripp die een stempel drukt op het albumgeluid van “Heroes”, zeker in het populaire titelnummer. Zijn synthesizerachtige gitaarspel is hierin opvallend aanwezig en slaat de juiste brug tussen meer traditionele rock en experimentele electromuziek, twee genres waarmee Bowie en Eno tijdens hun ‘Berlin Trilogy’ veel experimenteren.

 

Tony Visconti
Ook producer Tony Visconti, die heel veel met Bowie heeft gewerkt, is van invloed op het eindresultaat. In het boek Classic Tracks van Richard Buskin praat Visconti onder meer over de artistieke en muzikale elementen die een rol speelden bij het creëren van het nummer Heroes. “Met Bowie werken is zo veel meer dan een studio, het is ook een sociaal gebeuren. We eten samen, we gaan samen naar shows en clubs, en we gaan helemaal op in de lokale cultuur. […] Berlijn was perfect voor hem op dat moment: het was een barre, enge plek, maar met een opwindend nachtleven […] Het krioelde van artiesten met wie we bevriend waren, zoals Tangerine Dream.”

 

Verliefd stel
Visconti speelt ook op een heel andere manier nog een belangrijke rol, ook al heeft hij dat zelf lang niet in de gaten. Het is namelijk al een tijdje bekend dat de songtekst van Heroes over een verliefd stel bij de Berlijnse Muur gaat. Pas jaren later, tijdens een interview met Performingsongwriter.com, onthult Bowie welke personen hij voor ogen had. “[…] Dat waren Tony Visconti en zijn vriendin. Tony was toen nog getrouwd. Daarom kon ik nooit zeggen wie het was. Maar nu kan ik zeggen dat hij een Duits meisje ontmoet had toen we in Berlijn verbleven. Ik heb toestemming gekregen om dat te zeggen. […] Ik kon zien dat Tony heel erg verliefd op dat meisje was en die relatie heeft me in een bepaald opzicht gemotiveerd om Heroes te schrijven.”

 

Onverwacht succes
In Nederland eindigt “Heroes” op nummer 3 in de albumhitlijst. Tijdens het eerder aangekaarte Toppop-interview zien we dat Bowie eerst een gouden plaat voor Low krijgt. Maar presentator Ad Visser verrast de muzikant daarna met nog een tweede gouden plaat en die is voor “Heroes”, die officiëel een dag later pas uitkomt. Bowie reageert later in het gesprek met de VPRO vol ongeloof: “Ik had niet verwacht dat het album zo enthousiast ontvangen zou worden. Ik ben ‘flabbergasted’.”

 

 

 

Reacties