The Legacy of Music
Pearl Jam: het stormachtige succes in tien studioalbums samengevat

Pearl Jam: het stormachtige succes in tien studioalbums samengevat

11, June 2018

Aanstaande dinsdag 12 juni en woensdag 13 juni speelt de Amerikaanse grungerockband Pearl Jam in een uitverkocht Ziggo Dome in Amsterdam. Legacy zette alvast een paar bijzondere feiten van alle tien studioalbums voor je op een rij om in de sfeer te komen.

 

 

 

 

Ten (1991)
Het succes van Pearl Jam begint eigenlijk nog voordat de daadwerkelijk opnames van debuutalbum Ten plaatsvinden, namelijk als de demo’s in handen komen van de juiste persoon: zanger Eddie Vedder uit San Diego. Hij krijgt een cassette met demo’s van Jack Irons, voormalig drummer van Red Hot Chili Peppers. Na een luister- en surfsessie schrijft Vedder teksten voor onder andere Dollar Short en Agytian Crace; nu beter bekend als Alive en Once. Tegen de tijd dat Vedder op auditie mag komen ligt er ook een tekst klaar voor E Ballad, dat wordt hernoemd tot Black. Na een week samen zijn en repeteren en een bulk liedjes verder, wordt Vedder aangenomen als zanger. De basis voor het succes van Pearl Jam is gelegd.

 

 

Vs. (1993)
Voor deze opvolger van het uitermate populaire Ten werkt Pearl Jam voor het eerst samen met drummer Dave Abbruzzese en producer Brendan O’Brien. De band neemt de nummers één voor één op en die worden ook stuk voor stuk meteen na de opname gemixt door O’Brien. Abbruzzese’s invloed is meteen hoorbaar als je het album afspeelt, want de drummer is tevens verantwoordelijk voor de belangrijkste gitaarpartij van het openingsnummer Go. Aan het einde van dat nummer hoor je overigens gitarist Mike McCready zijn gitaar – een gele Fender Telecaster – op de grond gooien. Daarnaast voegt Pearl Jam op Vs. nieuwe stijlelementen aan de muziek toe, zoals akoestische liedjes (Daughter en Elderly Woman Behind The Counter In A Small Town) en funkpartijen (Animal, Blood en Rats).

 

 

Vitalogy (1994)
Het derde studioalbum van Pearl Jam wordt wel beschouwd als het eerste experimentele album van de band. De composities zijn grotendeels geschreven en opgenomen tijdens soundchecks van de voorgaande tournee rond het album Vs.. Eddie Vedder toont zich in deze periode steeds meer een leider en neemt derhalve steeds vaker het eindbesluit. Hierdoor ontstaat wrijving met gitarist/songwriter Stone Gossard, die zelfs even overweegt om op te stappen. Maar er is meer tumult. Gitarist Mike McCready laat zich tijdens de productieperiode behandelen aan een alcohol- en cocaïneverslaving. Daarbovenop raakt de relatie met drummer Abbruzzese zo bekoeld dat hij wordt ontslagen. Het is sowieso al niet zijn piekperiode, want hij moet tijdens de opnames van Vitalogy naar het ziekenhuis om zich aan zijn amandelen te laten behandelen. Daarom hoor je de drumpartijen van zijn drumtechnicus Jimmy Shoaf in het nummer Satan’s Bed. Na Abbruzzese’s ontslag helpt Jack Irons, de originele drummer van Red Hot Chili Peppers die Vedder de demo’s van Ten overhandigd heeft, mee met het afronden van Hey Foxymophandlemama, That’s Me – ook wel bekend als Stupid Mop.

 

 

No Code (1996)
Met een flink rechterlijk gevecht tegen Ticketmaster rijker en met drummer Jack Irons in de gelederen, begint Pearl Jam in juli 1995 aan de opnames van No Code. Op dit album voert de band het experiment nog verder door, met enerzijds elementen uit oosterse muziek (een elektrische sitar in Who You Are) en anderzijds een garage-achtige rocksound (Lukin). Het vele touren heeft de band echter vermoeid gemaakt en dit zorgt weer voor de nodige spanningen tijdens de opnames. Die zorgen er deze keer voor dat bassist Jeff Ament een keer uit de studio stormt. Gaandeweg worden de gemoederen echter geleidelijk beter, mede dankzij de aanwezigheid van Irons. Hoewel No Code niet de bands populairste album is, bevat het alsnog een paar pareltjes, zoals Off He Goes. Dit nummer gaat over Eddie Vedder zelf, die zichzelf geen goede vriend vindt, omdat hij zomaar in iemands leven kan verschijnen en ook zomaar weer uit diens leven kan verdwijnen.

 

 

Yield (1998)
De onafgebroken samenwerking met producer Brendan O’Brien, die vanaf Vs. bij Pearl Jam’s plaatopnames is betrokken, wordt ook met Yield voortgezet. Op dit album klinkt de band weer wat vertrouwder en dit kan grotendeels worden toegewijd aan het feit dat er weer wordt samengewerkt. Zanger Eddie Vedder stelt zich meer open en ontvankelijk naar andermans ideeën en dat komt de sfeer ten goede – iets wat eveneens zijn reflectie op de songteksten. Voorheen was Pearl Jam vooral boos in zijn teksten, maar hier kiest de band voor positievere invalshoeken. Een deel van de teksten zijn geïnspireerd door literaire werken: onder andere Mikhail Bulgakovs The Master And Maragita (Pilate, songtekst door bassist Jeff Ament) en Daniel Quinns Ishmael (Do The Evolution, songtekst door zanger/gitarist Eddie Vedder). Ook opvallend: de populaire single Given To Fly vertoont muzikaal nogal overeenkomsten met Led Zeppelin’s Going To California van het album Led Zeppelin IV (met die man met houtbundel op zijn rug als albumartwork), zeker de zanglijn. Doe maar eens een vergelijkend warenonderzoek.

 

 

Binaural (2000)
Voor Binaural heeft Pearl Jam zijn vaste producer Brendan O’Brien verruild voor Tchad Blake (o.a. Sheryl Crow, Tom Waits, U2), omdat de band klaar is voor iets nieuws. In dit geval: binaurale opnametechnieken, waarbij twee microfoons worden gebruikt om een soort 3D-luisterervaring te creëren. Naast Blake doet ook drummer Matt Chamberlain van Soundgarden op Binaural voor het eerst aan studio-opnames van Pearl Jam mee. Helemaal nieuw in de band is hij niet: hij heeft tijdens de voorafgaande Yield-tour namelijk al zijn intrede gedaan, omdat drummer Irons het reizen liever aan zich voorbij liet gaan. Ook tijdens dit album heeft de band weer enige obstakels te overwinnen, waaronder Eddie Vedders schrijversblokkade. Dat hij destijds maar moeilijk songteksten kon bedenken is nog aardig vormgegeven in het verborgen nummer Writer’s Block, dat aan het einde van slotnummer Parting Ways is vastgeplakt. Rond de 6:49-markering hoor je het getik van een oude typemachine.

 

 

Riot Act (2002)
Dat Riot Act een album is geworden met een politieke en existentiële aard is niet gek: de opnames vinden plaats na twee dramatische gebeurtenissen: het optreden van Pearl Jam tijdens het Roskide Festival in 2000 waarbij negen fans om het leven kwamen door verdrukking en de Twin Towers-aanslagen van 11 september 2001. En net zoals bij vele andere albums is Riot Act ook weer eentje van een paar eersten: zo doet toetsenist Kenneth ‘Boom’ Gaspar zijn intrede, die Eddie Vedder voor het eerst heeft ontmoet op Hawaï. Gaspars invloed is het duidelijkst te horen in Love Boat Captain. Daarnaast is er wederom ruimte voor een nieuwe producer: Adam Kasper, voormalig engineer van Pearl Jam. Het album is dan wel weer gemixt door oudgediende Brendan O’Brien.

 

 

Pearl Jam / The Avocado Album (2006)
Dit naar de band vernoemde album, dat ook bekendstaat om zijn uitgesproken albumartwork met een glansrol voor de avocado, verschijnt pas vier jaar na zijn voorganger Riot Act. De opnameperiode bestrijkt zo’n anderhalf jaar, met diverse tussenpozen waar onder meer Eddie Vedders vaderschap en een tussentijdse tournee debet aan zijn. Het album is gecoproduceerd en gemixt door Adam Kasper – hoewel er in 2017 ook een remixversie beschikbaar is gesteld met een mix van Brendan O’Brien. Fans en critici zijn vooral blij met Pearl Jam’s terugkeer naar een directere rocksound. Anders dan bij veel van de voorgaande albums gaan de bandleden niet met ideeën voor complete songs de studio in, maar voornamelijk met losse riffs. Dit heeft onder meer de krachtige liedjes Life Wasted, World Wide Suicide en Come Back tot gevolg. En die avocado? Volgens gitarist Mike McCready was dat een last minute bedenksel van een vermoeide Vedder die tijdens het kijken naar de Super Bowl met een bak guacamole in de buurt zoiets gezegd zou hebben als: ‘Laten we gewoon een avocado op de cover zetten.’

 

 

Backspacer (2009)
Het kort-pittige Backspacer is het eerste album dat de band via zijn eigen platenmaatschappij Monkeywrench Records heeft uitgegeven en betekent de terugkeer van Brendan O’Brien als fulltime producer. De positief getinte songteksten, elk binnen een half uur geschreven, zijn volgens Eddie Vedder te danken aan de inmiddels voormalige Amerikaanse president Barack Obama. Diens verkiezingsoverwinning maakt het de zanger gemakkelijker om vreugdevol te zijn. Het populaire tokkelliedje Just Breathe is ontsproten uit een akkoord van het nummer Tuolumne, een instrumentale compositie van de soundtrack van Into The Wild, geschreven door Vedder. De componist zei over de ballad al eens: “Zo dicht zijn we nog nooit bij een liefdesliedje gekomen”.

 

 

Lightning Bolt (2013)
Het tiende en voorlopig nieuwste Pearl Jam-album bevat stevige rocksongs en sterke ballads, waaronder Sirens. De single is geschreven door Mike McCready, die geïnspireerd was door een optreden van Roger Water’s The Wall. Vedder schreef de songtekst op een avond in de Henson Recording Studios in Los Angeles, naar aanleiding van de vele sirenes die op straat waren te horen. De tekst gaat over sterfelijkheid en wat de toekomst gaat brengen voor de komende generatie, een thema dat Vedder vaker aanhaalt in zijn songteksten, zo ook in het slotliedjes Future Days. Dit schreef Vedder dan weer met in gedachte zijn verdronken vriend Dennis Flemion (The Frogs, The Smashing Pumpkins) en zijn dochter Harper Moon.

 

 

 

Reacties