The Legacy of Music
Kate Bush: De geboorte van een fenomeen

Kate Bush: De geboorte van een fenomeen

17, February 2018

In het voorjaar van 1978 overrompelde een jonge Britse zangeres de popwereld. Ze had de stem van een engel. Haar muziek was ongrijpbaar. Uit haar teksten sprak een rijpheid die – afgezet tegen haar werkelijke leeftijd – verbijsterend was. Ze was beeldschoon en bewoog ook nog eens als een dartele ballerina. Voor ons gewone stervelingen kwam ze uit de lucht vallen. Het succesverhaal van Kate Bush kende in werkelijkheid een lange aanloop, waarin weinig aan het toeval werd overgelaten. Een terugblik, veertig jaar na het uitkomen van het klassieke debuut The Kick Inside.

 

 

In 1978 waren de kruiddampen van de punkexplosie nog maar net opgetrokken. De futuristische sound van de new wave kwam ervoor in de plaats. Aan de horizon verschenen de donderkoppen van de nieuwe Britse metal. Het was in dit muzikale klimaat dat een zangeres gelanceerd werd die overal los van stond. Kate Bush leek weggelopen te zijn uit een van de klassiekers uit de Britse literatuur – een van haar tekstuele inspiratiebronnen. Het was onmogelijk een vinger te leggen om de muziek die als decor diende voor haar hoge, expressieve stem: een wonderlijke combinatie van folk, progressieve rock, pop, exotica en klassieke muziek.

 

Het was een instant succes. De op 6 januari verschenen single Wuthering Heights schoot in verschillende landen de top 10 van de hitlijsten in. In Nederland reikte het tot de 4e plaats. In haar eigen land scoorde ze meteen een nummer 1-hit. Een mijlpaal, niet alleen voor de zangeres zelf. Het was de eerste keer in de geschiedenis van de Britse hitlijsten dat een zangeres de toppositie behaalde met een zelfgeschreven song. Op 17 februari volgde haar debuut The Kick Inside. Ook het album was een immens succes. In Nederland haalde het zelfs de eerste plaats van de albumlijst. Het succes ons ons land werd ongetwijfeld mede opgepookt door De Efteling Special die in mei 1978 op de televisie uitgezonden werd. In een hele toepasselijke omgeving, het splinternieuwe Spookslot, playbackte ze songs van haar nieuwe album: Moving, Wuthering Heights, The Heavy People, Strange Phenomena, The Man With The Child In His Eyes en The Kick Inside.

 

 

De recensies in de kranten en muziekbladen waren euforisch, al klonk er ook verbazing in door. Hoe kon vanuit het niets zo’n zangeres opduiken? En hoe kon ze op 19-jarige leeftijd al zo rijp en allround zijn? Ze was immers niet alleen een geweldige zangeres, het album bewees dat ze ook een fenomenale componiste, tekstschrijfster en arrangeur was. In haar clips presenteerde ze zich ook nog eens als een sprookjesachtige verschijning, die zich bewoog met de soepelheid van een geroutineerde ballerina.

 

In de jaren die volgden, werd bekend dat het verbazende succesverhaal wel degelijk een lange aanloop kende. Kate Bush – geboren op 30 juli 1958 – groeide op in een warm gezin waar liefde voor kunst vanzelfsprekend was. Haar moeder was in haar vrije tijd danseres; haar vader speelde piano. Vooral haar twee oudere broers hadden een bepalende invloed. John was dichter en fotograaf en Paddy was instrumentbouwer. Zij wakkerden een diepe liefde voor dans, literatuur en muziek in haar aan. Albums van Pink Floyd, King Crimson, Fleetwood Mac en Blind Faith werden in de slaapkamers grijsgedraaid. In 1973 zag ze David Bowie live, tijdens diens legendarische Ziggy Stardust tournee. Die ervaring leerde haar al vroeg hoe belangrijk het was om het publiek in visueel opzicht te overweldigen.

 

Op 11-jarige leeftijd leerde ze zichzelf pianospelen, andere instrumenten volgden. Niet veel later begon ze haar eerste songs te schrijven. In korte tijd componeerde ze vele tientallen nummers. Hoe snel het talent ontlook, werd later duidelijk. In mei 1978 scoorde ze een hit met The Man With The Child in His Eyes, een van de absolute topnummers van haar debuut. Ze bleek het op haar dertiende geschreven te hebben. De versie die op haar eerste album verscheen, was al in 1975 opgenomen, toen ze nog maar zestien was. Tapes die in eerder 1975 rondgestuurd werden, genereerden echter geen belangstelling van platenmaatschappijen. Ricky Hopper, een vriend van de familie, die ook een goede band had met David Gilmour, bracht uitkomst. Hij liet wat demo’s horen en de gitarist van Pink Floyd realiseerde zich meteen dat hij met een heel bijzonder talent te maken had. Hij was in die periode net bezig in de Abbey Road Studio’s in Londen om met zijn band het album Wish You Were Here op te nemen. Uit eigen zak betaalde hij de studiotijd om nog betere versies van de songs vast te leggen. Toen delegatie van zijn platenmaatschappij EMI Abbey Road bezocht, liet hij in Studio 3 het resultaat van zijn investering horen. De monden zakten open. Niet veel later plofte in het ouderlijk huis van Kate Bush een dik contract op de deurmat.

 

EMI nam vervolgens de tijd. Pas in augustus 1978 werd de studio geboekt om onder leiding van Andrew Powell haar debuut op te nemen. De platenmaatschappij realiseerde zich dat Kate Bush op een goed moment gebracht moest worden, waarbij niets aan het toeval overgelaten kon worden. De zangeres maakte van de gelegenheid gebruikt om verder te schaven aan haar repertoire. Ze kreeg ondertussen dansles van Lindsay Kemp, die ooit met David Bowie gewerkt had. De Amerikaanse balletdanser Adam Darius bracht haar de schone kunst van de mime bij. Het zou de zangeres later van pas komen tijdens het uitwerken van de choreografie voor haar videoclips, televisieoptredens en live shows. ‘s Avonds trad ze regelmatig op in de pubs en de buurthuizen van Kent, waarbij ze met haar band een mix van covers en eigen nummers bracht. Het zorgde ervoor dat het vak geen enkele geheim meer voor haar had, toen ze zich op 19-jarige leeftijd aan de wereld voorstelde.

 

 

Ze bleek al vroeg ook over een sterk karakter te beschikken. EMI wilde Jams And The Cold Gun als eerste single uitbrengen. Een uitgesproken rocksong was immers het perfecte visitekaartje, stelde het label. De zangeres had haar zinnen echter gezet op het grilliger Wuthering Heights. Ze zette door en kreeg op een overweldigende manier het gelijk aan haar zijde. In de decennia daarna bleef ze onvervaard haar eigen koers varen. Hoewel de reacties in 1979 op haar eerste wereldtournee juichend waren, stelde de zangeres zelf van dat ze niet gemaakt was voor een leven on the road en zette een dikke streep onder dat aspect van haar artiestenleven. Kate Bush leefde voortaan voor de studio, maar bracht alleen albums uit op het moment dat zij de tijd er rijp voor achtte. Geen manager of platenmaatschappij die het durfde om haar tot enige spoed te manen.

 

Het mooie was dat die eigenzinnigheid bleek te werken. Hoewel Kate Bush soms jaren niet van zich liet horen, bleef ze onverminderd populair. Dat werd nog eens duidelijk toen ze in 2014 haar terugkeer naar het podium bekendmaakte – 35 jaar na haar eerste en enige wereldtournee. De tickets voor de 22 data in de Hammersmith Apollo in Londen vlogen in luttele minuten weg. In visueel en muzikaal opzicht lukte het de zangeres om de torenhoge verwachtingen te overtreffen, ondanks het feit dat ze – eigenzinnig als altijd – haar eerste vier albums volledig negeerde. Sindsdien is het weer ouderwets stil. Fans wachten geduldig op een nieuw album, waarvan alleen Kate Bush weet of en wanneer het ooit uit zal komen.

 

 

Tekst: Robert Haagsma

Reacties