The Legacy of Music
Golden Years of Dutch Pop Music: Gruppo Sportivo

Golden Years of Dutch Pop Music: Gruppo Sportivo

10, November 2017

In de Nederlandse popmuziek stuiten ironie en humor doorgaans op de nodige argwaan, vooral onder recensenten en (andere) zelfbenoemde fijnproevers. Als iets geestig is, kan het dan nog wel echt goed zijn? Gruppo Sportivo krijgt in de loop van de lange, grillige loopbaan soms met dit vooroordeel te maken. Het weerhoudt zanger, gitarist en songschrijver Hans Vandenburg er gelukkig niet van om stug zijn zelfgekozen weg te vervolgen, tot op de dag van vandaag. Het resultaat is een oeuvre vol pakkende liedjes, briljante melodietjes en tekstuele spitsvondigheden. Zijn werk geeft daarnaast blijk van een enorme liefde voor de Britse en Amerikaanse popcultuur.

 

Tekst: Robert Haagsma

 

 

Gruppo Sportivo ontstaat in 1976. De eerste versie wordt gevormd door Hans Vandenburg, toetsenist en zanger Peter Calicher, drummer Max Mollinger, bassist Eric Wehrmeyer en de zangeressen Josee van Iersel en Meike Touw. Vandenburg dankt dan al een zekere bekendheid aan het begeleiden van de Haagse zanger Leo Unger. De nieuwe band ontleent zijn naam aan een poster die in de oefenruimte hangt en waarop een Italiaanse attractie aangekondigd wordt.

 

Het zestal duikt al snel op in het voorprogramma van Golden Earring. De eerste single verschijnt op Polydor, niet geheel toevallig ook de platenmaatschappij van hun behulpzame plaatsgenoten. Zanger Barry Hay tekent ook nog eens voor de productie van Out There In The Jungle. Het plaatje verkoopt niet goed, net zo min als de opvolger Hoola Fever, waarna Polydor de overeenkomst alweer opzegt. Tijd om te treuren heeft Gruppo Sportivo nauwelijks, want de optredens hebben de band zoveel goodwill bezorgd dat niet veel later een contract getekend kan worden bij de firma Ariola. In 1977 verschijnt daar dan ook het debuut 10 Mistakes. Het is geproduceerd door Robert-Jan Stips (o.a. Supersister, Golden Earring, Nits).

 

 

Het album slaat in als een bom. Gruppo Sportivo ontpopt zich als een ongrijpbaar fenomeen, al wordt de band vanwege de hoofdzakelijk korte, energieke nummers aanvankelijk onder de new wave geschaard. Hans Vandenburg blijkt over een grote kennis van de popmuziek te beschikken en lardeert zijn eigen werk dan ook met goedgekozen citaten, zoals het thema van Del Shannon’s Runaway in Superman. The B 52’s, Frank Zappa en 10CC zijn andere referenties, die nog maar eens illustreren met wat voor een kleurrijk pallet Vandenburg schildert. In tekstueel valt zijn werk op dankzij de ironische toon en de behendigheid waarmee Vandenburg een eigen draai aan het Engelse idioom geeft. Woordspelingen en dubbele bodems vliegen de luisteraar om de oren.

 

Er wordt geen single van 10 Mistakes gehaald, maar het niet van het album afkomstige Rock ‘n Roll levert in het voorjaar van 1978 toch een eerste Top 40 hit op. In datzelfde jaar verschijnt het album Back To 78, dat het overrompelende debuut nog weet te overtreffen. Opnieuw stuitert de band in stilistisch opzicht alle kanten op. Het album opent met de compacte rocksong Hey Girl, dat aan het eind van het jaar een nieuwe hit oplevert. Een ander hoogtepunt van het album is Real Teeth Are Out, dat zowel tekstueel als muzikaal een liefdevolle hommage aan Frank Zappa is – een van de idolen van Hans Vandenburg.

 

 

Zo wordt 1978 een topjaar. In Nederland verkoopt het album goed en staat de band voor volle zalen. Er is ook belangstelling vanuit het buitenland, vooral vanuit Engeland. Gruppo Sportivo is te zien in het belangrijke popprogramma The Old Grey Whistle Test en wordt door de muziekpers aangeduid als een van de meest veelbelovende nieuwkomers, meteen na Ian Dury en Dire Straits. Het jaar 1979 begint goed met de nieuwe hit Disco Really Made It, dat overigens niet afkomstig is van het actuele album. Niet veel later neemt hans Vandenburg de verrassende beslissing om Gruppo Sportivo op te heffen om onder een andere naam nieuwe muzikale uitdagingen aan te gaan. Als het album Buddy Odor Is A Gas! van The Buddy Odor Stop niet het gehoopte succes heeft, maakt Gruppo Sportivo in 1980 alweer een comeback met de lp Copy Copy.

 

 

In de jaren die volgen worden er geen hits meer gescoord, maar brengt Gruppo Sportivo wel op gezette tijden albums uit: Pop! Goes The Brain (1981), Design Moderne (1983), Sombrero Times (1984) en Sucker Of The Century (1990). Ze bevatten allemaal hun dosis slimme, goed geschreven liedjes voorzien van teksten waar de subtiele ironie nooit ver weg is. Er zijn incidentele successen. De band speelt in 1982 een sterke set voor het prestigieuze Duitse televisieprogramma Rockpalast. Een jaar later staat Gruppo Sportivo op het affiche van het Haagse Parkpop festival. Het nieuwe werk wordt echter niet meer zo enthousiast onthaald als voorheen, waarbij het lijkt alsof de eigenzinnige humor van Hans Vandenburg hem parten speelt.

 

Voor wie daar juist een zwak voor heeft, blijft hij gelukkig gewoon muziek maken. Soms onder een andere naam, maar altijd onder zijn eigen voorwaarden. In 1998 probeert hij het onder de naam Ouwe Hans Dierenpark, maar daar steekt het (bijna) gelijknamige dierenpark een juridisch stokje voor. En dus wordt het gewoon Hans Vandenburgs Dierenpark. Minstens zo aardig is het album Topless 16, dat in 2004 weer onder de vertrouwde vlag gepresenteerd wordt. Volgens de overlevering heeft de band een lege platenhoes uit Hans’ jeugd gebruikt om er de bijbehorende liedjes voor te schrijven. Een briljante opzet, dat in bescheiden kring opgepikt wordt, maar een veel groter publiek verdient. De titel van de registratie van een akoestische show, The Secret Of Success, is dan ook veelzeggend. Het verwijst daarnaast naar een in 2010 verschenen biografie.

 

 

 

Een heruitgave van 10 Mistakes is in 2012 aanleiding om het album tijdens een theatertournee integraal uit te voeren. Een jaar later neemt de band officieel afscheid van het podium. De mogelijkheid dat er nieuwe albums gemaakt zullen worden, wordt nadrukkelijk wel opengelaten. Alleen van optreden zal het niet meer komen. In 2015 meldt Hans Vandenburg zich weer met een project zoals dat alleen uit zijn koker kan komen. Zijn soloplaat Dig It Yourself wordt in eigen beheer uitgebracht en verschijnt uitsluitend op (groen) vinyl. De kopers krijgen er bovendien een gratis download van een compleet kinderalbum bij. Het werkstuk laat horen dat Vandenburg het schrijven van prachtige liedjes bepaald niet verleerd is. Opvallend is daarnaast dat de relatief kleinschalige onderneming breed door de media wordt opgepikt. Het haalt bovendien de top 10 van de Nederlandse Vinyl Top 50.

 

Veertig jaar na de hoogtijdagen van Gruppo Sportivo blijft Hans Vandenburg onvermoeibaar bezig. Zijn nieuwste avontuur draagt de naam De Bloedverdunners, ongetwijfeld een verwijzing naar fysiek ongemak waar heren op leeftijd mee te maken krijgen. Het eerste muzikale vruchten zullen onder de titel Ongezonde Dosis Humor via USB-stick verspreid worden. Of het een succes zal worden, is altijd weer afwachten. Het muzikale resultaat zal weer heel onderhoudend zijn, dat staat bij voorbaat eigenlijk al vast.

 

Op 10 november verschijnt The Golden Years Of Dutch Pop Music: Gruppo Sportivo. Een verzameling singles op 2 CD’s, inclusief alle A- en B-kanten van de band in de periode 1976 – 1991.

SaveSave