The Legacy of Music
Nits: het onwaarschijnlijke succes van In The Dutch Mountains

Nits: het onwaarschijnlijke succes van In The Dutch Mountains

29, October 2017

In The Dutch Mountains van de Nits bestaat dertig jaar. De Nederpopklassieker met het succesvolle titelnummer en het fraaie voetballiedje J.O.S. Days kwam op een heel eigenwijze manier tot stand. Henk Hofstede legt de geheimen bloot van de opnames, de hoes en de videoclip van het titelnummer. “Dat we in onze eigen Werf Studio met slechts twee sporen opnamen, was een moedige zet”, aldus de zanger/gitarist.

 

 

tekst: Patrick Lamberts

 

 

Nits, voorheen The Nits, is al sinds de oprichting in 1974 een eigenwijze band met een eigenzinnige werkwijze. En hun derde studioalbum In The Dutch Mountains is al dertig jaar een bewijs dat je heel succesvol kan zijn door het net even anders aan te pakken dan alle anderen.

 

 

Henk, wat heeft In The Dutch Mountains voor Nits betekend?
“In The Dutch Mountains heeft de band overal in Europa in het licht gezet. Het gevolg was heel veel spelen in de meest uiteenlopende omstandigheden, veel nieuwe mensen ontmoeten en veel ervaringen opdoen. Daardoor konden de band en het team groeien, maar ook de leden afzonderlijk. Dat is een groot goed, waardoor ook onze vaardigheden en zelfvertrouwen toenamen.”

 

 

De videoclip van In The Dutch Mountains is door de band zelf gemaakt

 

 

In The Dutch Mountains is opgenomen in de Werf Studio in Amsterdam-West, de plek die jullie nog altijd als uitvalsbasis gebruiken. Hoe zijn jullie aan die ruimte gekomen?

“Het was voorheen een gymzaal. De rest van de school die erbij hoorde is in de jaren zeventig afgebrand. Een geluidstechnicus keurde het gebouw af als goede studioruimte, omdat er te veel galm was. Maar wij, The Tapes, The Dutch en nog een paar andere bands wilden hier alsnog wel repeteren. Wij zijn van al die bands als enige hier gebleven. Nu is het al jaren onze privéstudio, repetitieruimte en werkruimte ineen.”

 

© Robin Looy

 

Hoe verliepen de opnames van In The Dutch Mountains?

“We namen het album live op met slechts twee opnamesporen. Dat was voor die tijd – en misschien nog steeds wel – een moedige zet. We waren natuurlijk omringd door grote studio’s en hadden gewerkt in Wisseloord en in het Dutch Music Centre, maar we besloten om de plaat hier in een veel minder professionele omgeving op te nemen. Soms moesten we improviseren. Mijn zangmicrofoon nam het geluid van de ruimte en met name de drums bijvoorbeeld mee op. Dat was voor het merendeel van de opnames geen probleem, maar specifiek voor J.O.S. Days wilden we dat juist niet, want bij dat nummer gingen we voor droog klinkende zang. Een drumhok was er toen nog niet, dus ben ik maar buiten in Toms Lada gaan zitten om mijn zang geïsoleerd op te nemen, terwijl de rest binnen stond te spelen.”

 

Was het een bewuste keuze om met jullie vaste geluidsman en engineer Paul Telman op te nemen?

“Dat was inderdaad een bewuste, alsook een praktische oplossing. De band, toen nog met bassiste Joke erbij, was in goede vorm omdat we veel speelden. We wilden de nieuwe plaat daarom live in de studio registreren, op een ouderwetse manier, dus met zijn allen tegelijk spelen en met slechts twee sporen opnemen. We hadden een bepaald opnamebudget, maar dat splitsten we in tweeën, omdat we voor de nieuwe plaat ook videoclips wilden maken. De ene helft ging dus naar geluid, de andere helft naar beeld. We hadden al in een camera geïnvesteerd waarmee we zelf videoclips gingen opnemen. Met de andere helft van het budget was er niet genoeg geld om in een luxe studio als Wisseloord te investeren. Het alternatief was om onze eigen ruimte te gebruiken. Een logische keuze, omdat wij en Paul gewend waren aan de ruimte en het geluid. We hebben eerst veel gerepeteerd en vervolgens twee weken opgenomen met af en toe een gastmuzikant erbij. Zo kwam Jaap van Beusekom ‘steel guitar’ meespelen – zijn spel is onder meer in het titelnummer te horen. En Jolanda de Wit, Saskia van Essen en Lieve Geuvens verzorgden extra vocalen. Na twee weken was het album helemaal af. Toen de cd eenmaal was uitgegeven, is die in veel platenzaken gebruikt voor demonstraties van hun mooiste apparatuur, omdat ze het studiogeluid zo goed vonden. Opmerkelijk, want die studio was dus gewoon onze oude gymzaal!”

 

De officiële videoclip van In The Dutch Mountains is dus door jullie zelf gemaakt?

“Dat is puur eigen handwerk. We hadden een kleine 16 millimeter Canon-camera die ook wel de Prins Bernhard-camera werd genoemd. Prins Bernhard nam namelijk dezelfde soort mee tijdens zijn safari’s. Een mooi detail! Ik ben vaak in Noord-Holland waar we een buitenhuisje hebben en ik ken het landschap er goed. Het is er heel Hollands: met water, weilanden en koeien. Bij het filmen heb ik me laten inspireren door de Hollandse filmer Bert Haanstra, onder meer bekend van de film Fanfare. En enkele beelden zijn in de stijl geschoten van fotograaf Cas Oorthuys. Hij heeft de portretten gemaakt van de kinderpostzegels die op de hoes staan van In The Dutch Muontains. Die kenmerkende zwart-wit-kwaliteit wilden wij ook voor een deel in de videoclip gebruiken. En ik had steeds dat beeld erbij van een man in een roeiboot en een man op een fiets.”

 

© Robin Looy

 

Zijn jullie dat zelf: die roeier en die fietser?

“Drummer Rob Kloet zit inderdaad in de roeiboot. Die beelden zijn vastgelegd op de Noorder Ganssloot bij Jisp in de buurt. Ik stond in het weiland te filmen of zat in een bootje dat even snel vaarde. Rob had een cassetterecorder in de roeiboot waarop een vroege opname van In The Dutch Mountains werd afgespeeld. Zo kon hij op de juiste groove roeien. Ik ben de fietser. Die fragmenten zijn opgenomen in Amsterdam-Oost in Watergraafsmeer, in de straten waar ik ben geboren en opgegroeid. De camera monteerden we op een vrachtwagen, voor een hoog camerastandpunt. De platenmaatschappij zag in eerste instantie niets in de videoclip. Maar MTV Europe was net nieuw en pikte de clip op. Daardoor werd die door heel Europa gedraaid. Toen was de buit binnen, zullen we maar zeggen, haha!”

 

De YouTube-commentaren onder de nummers van In The Dutch Mountains gaan dikwijls over de albumtitel, want Nederland heeft immers geen bergen. Wat bedoel je eigenlijk met die titel?

“Het zegt iets over de verbeeldingskracht van een jonge jongen. Het album gaat over het opgroeien van een jongetje in de buurt van Amsterdam-Oost die naar buiten trekt en het onbekende tegemoet gaat. Vroeger hingen landkaarten van Nederland in ons klaslokaal. Daarop werd vanaf de grens alles wit afgebeeld. Duitsland was dus één grote witte vlek. Destijds voor mij – en velen met mij – een onbekende wereld. Ik dacht dat daar al bergen kwamen. Die verbeeldingskracht en dat ongewisse hoort bij opgroeien. Het heeft iets aantrekkelijks en gevaarlijks. Dat zit in de albumtitel verpakt.”

 

Over verpakken gesproken: jij bent als vormgever verantwoordelijk voor de albumhoes van In The Dutch Mountains. Hoe is die ontstaan?

“Voor de goede orde: ik ben geen postzegelverzamelaar. Maar op een gegeven moment stuitte ik op een verzameling kinderpostzegels. Dat bleken zegels te zijn uit 1951, toevallig ook mijn geboortejaar. De portretten zijn dus gemaakt door Cas Oorthuys, een fotograaf die voornamelijk in de jaren veertig en vijftig beroemd was en die fraaie sociaal-realistische foto’s maakte. Een van de afgebeelde kinderen die je op de albumhoes ziet, is zijn dochter. Het merkwaardige is dat die vier zegels leken op jeugdportretten van onszelf. Veel mensen hebben ook lang gedacht dat het onze jeugdfoto’s waren. Dat zullen sommigen misschien nog steeds wel denken. Niet vreemd, want dat vermoeden wordt versterkt doordat In The Dutch Mountains over mijn jeugd in Amsterdam gaat. Maar wij zijn het dus niet zelf. Ik vond het wel leuk om de werkelijkheid met een schijnwerkelijkheid te combineren en wilde dus graag die afbeelding als hoes. Omdat Cas destijds al was overleden vroeg ik zijn weduwe of we de afbeelding mochten gebruiken voor de albumhoes en affiches. Dat kon tegen een vergoeding. Omdat het album een enorm succes werd, hing die foto ineens overal. Het was best even wennen voor die vrouw om overal die pasfoto te zien hangen van haar dochter, die inmiddels al volwassen was.”

 

© Robin Looy

 

In het titelnummer, nog altijd een bekend en veel gecoverd liedje, zit een sample waarin je iemand in gebrekkig Engels ‘mountes’ in plaats van ‘mountains’ hoort zeggen. Hoe is dat iconische stukje in het nummer beland?

“Ik werkte veel voor een filmmaker die documentaires over de hele wereld maakte. Ik kreeg altijd de geluidsbanden met natuurgeluiden, omgevingsgeluiden en interviews. En uit een van die interviews heb ik deze stem van een man uit Zuid-Oost Azië gepakt. Wie dat was, weet ik niet meer. Ik had het gevoel dat we die sample ergens in het nummer moesten gebruiken. Deze totaal ‘weirde’ ingreep werkte wonderbaarlijk. Binnen de korte tijd werd het een belangrijk onderdeel van het nummer. Het was voor velen een verrassing, want destijds werden er nog niet veel gesprokenwoordsamples in popmuziek gebruikt. Het was immers nog ver voordat hiphop kwam opzetten.”

 

Waarom is bassiste Joke Geraets, die nog wel op In The Dutch Mountains is te horen, na vijf jaar bij de band vertrokken?

“Joke kreeg een aandoening aan haar hand. Bovendien was ze oververmoeid. Door die combinatie ging het spelen gewoon niet meer. Ze heeft daarna een tijd lang niet gespeeld, of in elk geval veel minder frequent. Ze kwam in de band toen we heel hard gingen en heel veel speelden. Drummer Rob, toetsenist Robert Jan Stips en ik waren inmiddels getraind in het vele spelen en reizen. Voor haar was dat nieuw. We zaten er tegen het einde allemaal weleens doorheen, maar voor Joke was het op den duur echt te veel. Dat is het gevaar als dingen goed gaan: dan zit er soms geen stop meer op. Je wordt continu opgepept en er is steeds een stimulans om door te gaan. Maar je moet daarbij altijd goed blijven letten op je mentale en fysieke gezondheid.”

 

Hoe is het nu met haar?

“Ze is bewust andere dingen binnen de muziek gaan doen. Zo is ze actief als dirigente van koren. Ze heeft enkele jaren geleden voor ons veertigjarig nog een keer meegespeeld in Haarlem. Het ging al snel weer prima met haar. Dat het toen wat minder ging was ook voor de rest van ons een waarschuwing. We vroegen ons af: willen we dit succes blijven volgen en dat het alleen maar groter en meer wordt of willen we ook nog een paar andere soort albums maken? We hebben voor dat laatste gekozen.”

 

Een goed besluit?

“Ik denk het. Ik ben er in elk geval blij mee. Daarover ontstaan nog weleens discussies met mensen uit de business. Zij zeggen dat we ons geluid van die plaat best wel hadden kunnen uitvergroten. Zoiets zou je tegenwoordig het Kensington-model kunnen noemen: dat je je focust op het uitvergroten van je populariteit in plaats van het ontwikkelen van je artistieke mogelijkheden. Dat is geen beschuldiging naar Kensington toe of andere bands die dat doen; het is gewoon een andere visie die je kunt hebben. Een andere tak van sport, zullen we maar zeggen. Een interessant onderwerp om over te discussiëren!”

 

 

Henk Hofstede zingt in J.O.S. Days over zijn mislukte voetbalcarrière

 

 

Tot slot: het liedje J.O.S. Days gaat over jouw mislukte voetbalcarrière. Op dit moment is in Nederland de relatie met voetbal niet opperbest, maar hoe is jouw persoonlijke relatie met de balsport tegenwoordig?

“Die is nooit zo heel groot geweest eigenlijk. Het is natuurlijk niet voor niets dat ik niet in het elftal van JOS Watergraafsmeer kon spelen; ik ben gewoon niet zo’n goede voetballer. Mijn vader en ik gingen wel vaak samen naar wedstrijden van JOS en Ajax, toen de club nog in Watergraafsmeer zat. Volgens mij heb ik zelfs de allereerste Ajax-wedstrijd met Johan Cruijff nog gezien. Voetbal is dus wel een jeugdsentiment van me. Voor de meeste mannen uit de buurt was het echter veel belangrijker. Er woonden voornamelijk bouwvakkers in de buurt die doordeweeks keihard werkten en in het weekend voetbal en een biertje in de kantine als een verzetje zagen. Ik kan nog steeds erg genieten van een goede wedstrijd, maar ik ben geen fanatieke aanhanger van een club. J.O.S. Days wordt nog steeds tijdens thuiswedstrijden van JOS gedraaid, dus dat is mijn bijdrage aan die wereld. Meer heb ik niet voor ze kunnen scoren, al ben ik dik tevreden met dit resultaat, haha!”

 

https://nits.nl

 

 

Vanaf 20 oktober is een gelimiteerde oplage van In The Dutch Mountains tijdelijk verkrijgbaar op gekleurd vinyl. De dubbel LP bevat 3 bonus tracks en een ets op de D-kant. Voor meer informatie & verkooppunten, check de website van Music On Vinyl.