The Legacy of Music
Meat Loaf’s Bat Out Of Hell: ‘het scheelde weinig of de plaat was nooit uitgebracht’

Meat Loaf’s Bat Out Of Hell: ‘het scheelde weinig of de plaat was nooit uitgebracht’

21, October 2017

Het verhaal rond Meat Loaf’s Bat Out Of Hell is eentje van doorzettingsvermogen. Voordat een major label de band tekende en de langspeler met onder meer Paradise By The Dashboard Light ruim 43 miljoen exemplaren over de toonbank vloog, wezen honderden platenmaatschappijen het concept af. Gitarist en producer Todd Rundgren en labeleigenaar Steve Popovich zagen er juist wel brood in.

 

 

“Disney-achtig met een 18+ classificatie.” Zo omschrijft Marvin Lee Aday, beter bekend als Meat Loaf, Bat Out Of Hell in de documentaire Classic Albums. De plaat die 38 jaar geleden het levenslicht zag, kwam uit in een tijd van punk en disco. Platenmaatschappijen zaten dan ook niet te wachten op Meat Loafs muziek-in-Broadwaystijl. Dat hebben componist Jim Steinman en zanger Meat Loaf tussen 1974 en 1976 aan den lijve ondervonden.

Steinman en Meat Loaf leerden elkaar kennen tijdens de productie van de theatershow More Than You Deserve. Meat Loaf’s stem sloot nauw aan op de muziek van Steinman. Ze besloten een album te maken, ook al was dat niet per definitie Steinmans passie. Het leek hem een leuk verzetje. Hij wist toen nog niet wat voor opgave het zou worden om de muziek uitgebracht te krijgen.

 

Brute afwijzingen

“Koortsachtig. Sterk. Romantisch. Geweldadig. Rebels. Plezierig. En heroïsch.” Als Steinman in de Classic Albums-documentaire gevraagd wordt om de muziek van Bat Out Of Hell te omschrijven, komt hij met deze opsomming. De termen koortsachtig, rebels en heroïsch slaan ook op de strijd die Steinman en Meat Loaf voeren om hun muziek aan de man te krijgen.

 

 

Labels en producers serveren de demo’s, die dan nog alleen uit piano en meerstemmige zang bestaan, om de beurt af. De muziek wordt bestempeld als ‘theatermuziek’, ‘ommogelijk om op een album te zetten’ en ‘te visueel’. “Het was een medley van de meest brute afwijzingen die je kunt voorstellen”, aldus Steinman tegenover Classic Albums.

 

Rockopera’s

Moegestreden en het opgeven nabij was er dan uiteindelijk toch één producer die toehapte: Todd Rundgren. De gitarist van Utopia, songwriter en engineer-producer was bekend met uitdagende producties. Hij werkte onder meer aan Stage Fright (1970) van the Band, Straight Up (1971) van Badfinger en New York Dolls (1973) van New York Dolls. In tegenstelling tot andere producers begreep Rundgren de muziek van Meat Loaf. Hij hoorde bovendien iets wat anderen niet horen.

De demo’s met enkel piano en meerstemmige zang groeiden onder Rundgren begeleiding uit tot mini rockopera’s met een geluidsmuur en een gelaagdheid die men tot dan toe alleen van Phil Spector kende, de Amerikaanse producer die in 2009 voor moord veroordeeld zou worden. Rundgren was gecharmeerd van diens ‘wall of sound’ , onder meer te horen op Ike & Tina Turner’s River Deep – Mountain High (1969) en John Lennon’s Plastic Ono Band (1970).

 

 

Steve Popovich

Rundgren stond in voor de opnames van Bat Out Of Hell en wilde het via Bearsville Records uitbrengen, een sublabel van Warner Brothers waar hij ook zelf als artiest bij was aangesloten. Steinman tegen Classic Albums: “Eigenlijk betaalde Todd voor het album. We konden het bovendien goedkoop bij hem opnemen. Dat was allemaal prima tot het album afgerond was en aan Warner Brothers werd voorgesteld. Tot onze verbazing wezen ze het album af.”

Het leuren bij de platenmaatschappijen ging door en stopte pas toen A&R-man Steve Popovich van Cleveland International Records, zijn eigen sublabel van Columbia Records, de muziek te horen kreeg. Steinman: “Hij hoorde de eerste twintig seconden van You Took The Words Right Out Of My Mouth (Hot Summer Night) […] en wilde ons meteen tekenen.”

Band en label deden goede zaken, eerst in Australië, later in Engeland en dan pas in thuisland Amerika. In Nederland stond het album 13 weken op nummer 1. De schatting is dat er meer dan een miljoen van verkocht zijn hier. Inmiddels is Bat Out Of Hell wereldwijd meer dan 43 miljoen keer verkocht. Rolling Stone plaatste het album in 2003 op nummer 343 van zijn 500 Beste Albums Aller Tijden-lijst. En dan te bedenken dat het maar een haar heeft gescheeld of het was nooit uitgebracht…