The Legacy of Music
Het verhaal van Laurie Anderson’s O Superman

Het verhaal van Laurie Anderson’s O Superman

8, October 2017

De Amerikaanse experimentele performance-kunstenares en musicus Laurie Anderson (1947) had in het najaar van 1981 een onverwachte hit met O Superman. Een nummer dat bij de een gehaat was en bij de ander geliefd. Ha ha ha ha ha ha…

 

 

Laurie Anderson, singer-songwriter

In 1979 bestormden Iraanse studenten de Amerikaanse ambassade in Teheran. Amerika vloog met helikopters naar de Iraanse hoofdstad om de gijzelaars te bevrijden. Maar dat ging verschrikkelijk mis. De helikopter en een vliegtuig stortte neer in de woestijn. Het gevolg was veel doden, brandend puin en gijzelaars die we niet meer zagen. Dus bedacht ik me dat ik hier een lied over wilde schrijven en over het falen van technologie.

 

Ik had net een prachtige 19 eeuwse aria uit Jules Massenet’s opera Le Cid gehoord die als volgt begon: “O sovereign …” Het was een gebed over het gezag en ik vond dat interessant dus begon te schrijven: “O Superman …” De tekst is een eenzijdige voordracht net als een gebed aan God. Het klinkt sinister – maar het is ook sinister als je met een macht begint te praten. Ik zette een zinnige en mondiale beeldvorming naast elkaar: “Hold me Mom in your long arms, your petrochemical arms, your military arms.”We werden vroeger altijd verteld dat Amerika het moederland was, om ons op de liefde voor onze vader en moeder te beroepen, maar dat is niet zo. Ik gooide er ook de slogan van het Amerikaanse postkantoor in: “Neither snow nor rain nor gloom of night shall stay these couriers from the swift completion of their appointed rounds.”   

 

Het lied is gebaseerd rond een loop (“ha ha ha ha” gemaakt op een harmoniser), maar ik wilde dat het klonk als een Grieks koor – niet alleen één stem – dus ik gebruikte een vocoder die ooit oorspronkelijk werd ontwikkeld als spionnen technologie om stemmen te vervormen . Dat paste helemaal bij het concept.

 

De aria uit Jules Massenet’s El Cid

 

Ik had geen interesse in de popwereld maar vrienden wisten me te overtuigen om er een ​​single van te maken. We lieten er 1.000 persen en ik stuurde ze persoonlijk rond. John Peel begon het meteen in zijn radioprogramma te spelen en niet kort daarna vroeg een Brits distributiebedrijf of we 80.000 exemplaren konden laten drukken. Warner Brothers was naar mijn shows geweest maar ik had hun aanbiedingen afgewezen. Maar toen ik vroeg of ze 80.000 singles konden persen, boden ze me een deal voor 8 albums…

 

Toen O Superman naar nr. 2 in Engeland ging, begonnen mijn artiestenvrienden me te vertellen dat ik aan uitverkoop deed en een paar maanden later heette het in een keer dat ik ‘crossover’ ging… Ik was plotseling een visionair. Ik had het liedje in september 2001 weer in mijn live repertoire opgevoerd toen ‘11 september’ gebeurde. Mensen zeiden: Ik kan het niet geloven. Je zingt over actuele gebeurtenissen. Ik zei: Het is niet zo raar. We zitten weer in dezelfde oorlog en de vliegtuigen crashen nog steeds.

 

 

 

B George, eigenaar van het platen label One Ten Records

Ik werd, samen met een lerares, ingehuurd door het Whitney Museum in New York om kunst aan schoolkinderen te leren. De lerares was Laurie Anderson. Ze  was toen een straatkunstenares en deed dingen zoals met schaatsen in grote ijsblokken gaan staan en viool spelen.Ik werd een van de regisseurs van haar show en zet een van haar liedjes op Airwaves, een dubbel album dat door mijn kleine label, One Ten Records, uitgebracht werd. Ik vroeg Laurie ook om O Superman op mijn label uit te brengen. We kregen een National Endowment-subsidie ​​van $ 500,- en ze nam het nummer op in haar gang omdat het de stilste plek was die ze kon vinden. Ik denk dat ze het een beetje vertraagt speelde ​​om O Superman langer te maken – het duurde acht minuten – dus ik zou meer royalty’s krijgen als het op de radio zou worden gespeeld.

 

Kort daarna werkte ik aan een boek over punk getiteld Volume iets dat John Peel ter ore was gekomen. Hij nodigde me uit in zijn radioshow naar aanleiding van zijn rubriek “Report from New York”. Ik mocht draaien wat ik wilde dus ik liet O Superman horen. En toen, bijna meteen daarna, begonnen andere Britse DJ’s het ook te draaien. Daarvoor had ik het aan grote jongens zoals Richard Branson, Chris Blackwell en Ahmet Ertegun aangeboden maar ze wezen het allemaal af. Plotseling belden ze me allemaal. Ze wilden het graag uitbrengen.

 

 

Feiten

In Nederland behaalde de single de top 10. Nadat het half oktober eerste in de tipparade binnen kwam, verscheen het eind oktober als hoogste nieuwe binnenkomer op nummer 20.

 

O Superman heeft de langste speelduur ooit op een vinyl-single (7”) uitgebracht. Dit record deelt Anderson samen met Alice Cooper en zijn Halo of Flies.

 

Anderson gebruikte naast een harmonizer ook een pitchshifter, een effectpedaal waarmee men aan een bepaalde toon een andere kunstmatig kan toevoegen. Verder zijn er een elektronische saxofoon en geluiden van zingende vogels te horen.

 

 

Laurie Anderson woonde samen met haar man Lou Reed in New York tot diens dood in 2013.

 

 

vertaald van Guardian.com

 

SaveSave