The Legacy of Music
Orchestral Manoeuvres In The Dark: “De muziek is weer van ons!”

Orchestral Manoeuvres In The Dark: “De muziek is weer van ons!”

8, September 2017

Dat Orchestral Manoeuvres In The Dark in 2006 aan een tweede leven is begonnen, is opmerkelijk. Oprichters Andy McCluskey en Paul Humphreys gingen door de slechtste deal ter wereld bijna ten onder aan een financiële strop. Toch maakt het duo weer platen samen: na English Electric is er nu het levendig klinkende The Punishment Of Luxury. Zanger/bassist McCluskey licht toe.

tekst: Patrick Lamberts

 

 

Waar slaat de titel The Punishment Of Luxury op?

“De meeste mensen in westerse economieën hebben het materialistisch gezien beter dan ooit, maar toch is een deel ervan doodongelukkig. Dat komt doordat we zijn gehersenspoeld door marketeers die een soort consumentaire religie hebben gecreëerd die ons doet geloven dat we steeds meer, grotere en nieuwere spullen nodig hebben. Nonsens natuurlijk! Maar inmiddels heerst de gedachte dat we niet meer bij de maatschappij horen als we niet de nieuwste telefoon, grootste auto of snelste computer bezitten. Ik ben net zo ontvankelijk als eenieder, maar vind het belangrijk dat we onszelf vaker afvragen wat we daadwerkelijk nodig hebben.”

 

Ben je als muzikant afhankelijk van de nieuwste apparaten en technologieën?

“We zijn door de jaren heen beïnvloed door veranderde technologie. En de apparatuur die er nu is, lijkt inderdaad niet meer op de spullen die wij vroeger gebruikten, zeker niet op de zelfgemaakte instrumenten van Paul waar we in onze begindagen op moesten terugvallen. Maar eerlijk gezegd klonken die toch al niet geweldig, haha! Begrijp me niet verkeerd: er is niets mis met verandering, zeker niet als het verbeteringen zijn. Maar het is niet nodig om iets nieuws aan te schaffen als het oude nog uitstekend functioneert. Ik rijd bijvoorbeeld twaalf tot vijftien jaar in dezelfde auto, tot die helemaal af is. Waarom zou je veel geld uitgeven aan een nieuwe als de oude het nog goed doet?”

 

The Punishment Of Luxury

 

Je hekelt de wegwerpmaatschappij.

“Vroeger lieten we onze schoenen en kleren herstellen. We gebruikten spullen tot ze helemaal op hun einde waren. Maar dat helpt de verkopers van zogenaamde hebbedingen natuurlijk niet! Zij zorgen voor een fabricage-overvloed. Marketeers willen namelijk dat je iets nieuws aanschaft, ook al zijn je oude spullen nog goed. Zij laten ons ook geloven dat we er niet bij horen of waardeloos zijn als we niet het nieuwste van het nieuwste bezitten.”

 

Hoe is het om in deze tijd een album uit te brengen?

“De muziekwereld is compleet veranderd. Als Orchestral Manoeuvres In The Dark nu een debuut had willen uitbrengen, hadden we geen platencontract gekregen. De grote labels hebben niet de winstoverschotten van vroeger meer, dus nemen ze geen risico’s en investeren ze niet in acts waarvan ze niet zeker zijn of die wel platen verkopen. Orchestral Manoeuvres In The Dark is geen voor de hand liggende keuze als je miljoenen albums wil verkopen, en dan heb ik het niet alleen over de weinig catchy bandnaam. Wat betreft het schrijven en opnemen van onze albums: we vinden het op dit moment heerlijk om de controle weer in eigen handen te hebben. Die controle zijn we een tijdje kwijt geweest. In de jaren tachtig hebben we platenlabels en managements te veel ruimte gegeven om ons in een bepaalde hoek te drukken. Ik zou natuurlijk wel graag nog net zoveel albums verkopen zoals in die tijd, maar we weten dat dat toch niet gaat gebeuren. Nu we de touwtjes meer in eigen handen hebben, heerst ook het gevoel dat we als tieners hadden: de muziek is weer van ons!”

 

 

If You Leave

 

Komt inspiratie met de jaren gemakkelijker of is het juist lastiger om jezelf creatief op te laden?

“Als je dit al veertig jaar doet en toe bent aan je dertiende album dan wordt het moeilijker. De hele ‘raison d’être’ van ons bestaan is dat we onszelf niet willen herhalen en clichés willen vermijden. Het is bijvoorbeeld prima om een liefdesliedje te schrijven – mits je het op een originele en krachtige wijze kunt brengen. Dat kost ons tegenwoordig steeds meer moeite en het duurt daardoor langer eer de inspiratiebron weer is bijgevuld. In plaats van een jaar duurt het nu vier jaar om een album te maken.”

 

“We verkochten 20 miljoen singles en 10 miljoen albums en hadden toch een schuld van 1 miljoen pond!”

 

 

Heb je spijt van bepaalde keuzes die betrekking hebben op je muzikale carrière?

“Ha! Daar kan ik dagen over doorpraten. We maakten altijd keuzes die ons destijds het beste leken. Volgens mij neemt niemand bewust verkeerde keuzes; die maak je onder druk of in een vlaag van verstandsverbijstering. Achteraf gezien had ik graag een aantal dingen anders gedaan. Een strop die ik bijvoorbeeld liever niet had gehad, was onze eerste platendeal met Virgin Records. Toen we negentien waren, kregen we de kans om albums uit te brengen, iets wat we heel graag wilden, maar helaas was het contract bijna crimineel. In 1989 hadden we 20 miljoen singles en 10 miljoen albums verkocht en toch een schuld van 1 miljoen pond opgebouwd bij Virgin Records! Niet omdat we in kastelen leefden, jachten huurden en in privévliegtuigen vlogen, maar puur omdat we zo’n shitty deal hadden, haha!”

 

Dat moet wel de slechtste deal van de eeuw zijn geweest!

“Er zijn ook andere héél slechte deals geweest hoor. Wij tekenden te gehaast en realiseerden ons niet dat de royalties en aftrekposten zo nadelig waren. Dat had pas later een negatief effect op ons. Onze vrienden van Depeche Mode hadden het beter voor elkaar. Zij werkten destijds met een 50/50-deal. Dus nadat alle kosten waren afgetrokken deelden ze de winst van hun platen voor de helft met de andere betrokken partijen. Zij hadden op den duur dus miljoenen ponden op de bank staan, een financieel kussen waarop ze konden rusten als ze even geen inspiratie hadden om een nieuw album te schrijven. Wij stonden echter vanaf het begin onder financiële druk. Dat is waarschijnlijk de grootste fout die we hebben gemaakt.”

 

Enola Gay

 

Door die financiële druk zijn jullie door de jaren heen geforceerd meer commercieel getinte muziek gaan maken. Is dat de belangrijkste reden geweest voor Paul om in 1989 de band te verlaten?

“Ik probeerde niet commerciëlere muziek te maken; ik probeerde gewoon liedjes te produceren. Muziek komt deels voort uit je bewustzijn, maar voor een nog groter deel uit het onbewuste. Mijn grootste hits zijn ontstaan toen ik het minste dacht aan het schrijven van een hit. “Enola Gay” is bijvoorbeeld niet geschreven met de intentie om er een hit van te maken. Achter “Sailing On The Seven Seas” zit ook niet bepaald een hitsongformule, maar het is wel een hit geweest in Holland, Engeland, Duitsland en een aantal andere landen. Na het uitbrengen van het Dazzle Ships album zijn we wel wat voorzichtiger geworden. Maar dat was dus niet per se zo bewust als veel mensen denken.”

 

“De muziekindustrie is een egoïstische minnares.”

 

Wat was dan precies de aanleiding dat OMD uiteenviel?

“We waren moe. Doodop. We werkten non-stop. En we wisten dat we een probleem hadden.  De muziekindustrie is een egoïstische minnares: als je het geluk hebt succesvol te zijn, dan werk je continu. Iedereen wil altijd alles van je. Het is leuk om zo gewild en succesvol te zijn, maar het is ook uitputtend. Je hebt geen tijd voor familie en vrienden, want je bent constant aan het werk. Daardoor verlies je de realiteit uit het oog en dat komt je creativiteit weer niet ten goede. Paul en ik zijn twee uiteenlopende persoonlijkheden en we hadden elk onze eigen oplossing voor het probleem, maar die verschilden zo van elkaar dat we er niet meer uitkwamen. We waren elkaar bovendien spuugzat, want we zagen elkaar 24 uur per dag, zeven dagen per week. En we hadden dus geen cent te makken! Kortom: we waren er klaar mee.”

 

 

Sailing On The Seven Seas

 

“Het was heel leuk om met het debuutalbum van Atomic Kitten bezig te zijn, totdat Whole Again een nummer-1-hit werd.”

 

Jij ging onder meer muziek schrijven voor de popgroep Atomic Kitten. Moest je daarvoor een knop omzetten?

“Ik moest ineens een ambachtsman worden in plaats van een artiest. Daar zit nogal een verschil tussen. Maar ik heb er veel van geleerd. Ik ben daardoor op de hoogte gebleven van de nieuwste muziektechnologieën en ben bijvoorbeeld Pro Tools gaan gebruiken. Het was heel leuk om met het debuutalbum van Atomic Kitten bezig te zijn, totdat “Whole Again” een nummer-1-hit werd. Toen begon de ellende. Dan ontdek je dat het wereldje van gefabriceerde popmuziek nog belabberder is dan de wereld waarin ik me daarvoor bevond. Echt iedereen probeerde een graantje mee te pikken en mensen staken messen in elkaars rug. En hoewel ik de band had opgericht, er mijn eigen geld in stak en alle liedjes voor het debuutalbum schreef, scheurden de bandmanager en het platenlabel – die ik nota bene zelf had aangesteld – mijn contract doormidden! Daardoor kon ik jarenlang alleen maar via advocaten met die meiden praten, terwijl wij nog gewoon bevriend waren.”

 

 

Atomic Kitten – Whole Again (geschreven door Andy McCluskey)

 

Hoe is dat in vredesnaam mogelijk?

“Geld. Mensen wilden meer geld. De bandmanager kreeg commissie over het bedrag dat de meiden verdiende. Net als bij OMD werden hier de royalties opgegeten door de kosten van remixen en videoclips. De meiden verdienden hun geld aan optredens en merchandise, maar niet aan albumroyalties of publishing, want ze schreven immers niet mee aan de nummers. De manager eiste op den duur ook publishinginkomsten voor de meiden. Zo kon hij natuurlijk zelf ook meer commissie opstrijken. Maar hallo! Ze schreven zelf geen enkele noot muziek: wat wil je nou?! Maar goed: zo werken grote managers nou eenmaal. Elvis Presley heeft om dezelfde reden I Will Always Love You nooit opgenomen, omdat Dolly Parton hem geen vijftig procent van de publishing wilde geven. Logisch, als je bedenkt dat hij niet aan het nummer had meegeschreven. Moet je je maar eens voorstellen: jij schrijft een liedje en dan komt er een manager naar je toe. Die zegt: ‘Mijn artiest wil het nummer wel inzingen, maar dan moet je hem/haar een percentage van de publishing geven. Ik weet dat de artiest niet heeft meegeschreven, maar wat wil je: een percentage van een miljoenenverkoop of honderd procent van geen ene moer?’ Zo werkt de business!”

 

OMD keerde in 2006 terug: was dat voor jou net zo verrassend als voor de fans?

“Nou, zeg dat! We hebben ontelbaar vaak een reünie afgehouden. Totdat we ons realiseerden dat we nu in een postmoderne wereld leven waarin popcultuur zijn eigen geschiedenis opvreet. Er bestaat niet meer zoiets als ‘de nieuwe mode’. Wat wij doen is dus eigenlijk net zo modern als al het andere. We wilden weer optreden en hadden het vertrouwen dat we nog goede shows konden geven. Het meest beangstigde was de vraag of we nog goede nieuwe muziek konden schrijven. Maar de reacties op English Electric en de eerste reacties op The Punishment Of Luxury suggereren dat we nog steeds iets te melden hebben!”

 


http://www.omd.uk.com

 

Orchestral Manoeuvres in the Dark – The Punishment of Luxury is nu verkrijgbaar op CD en LP, en digitale formaten.