The Legacy of Music
Essentiële conceptalbums uit de jaren 80

Essentiële conceptalbums uit de jaren 80

29, February 2016

Sommige conceptalbums behoren tot de populairste en succesvolste platen aller tijden. Neem The Dark Side Of The Moon van Pink Floyd, Tommy van The Who en The Rise And Fall Of Ziggy Stardust van David Bowie. Welke conceptalbums mag je absoluut niet missen? Dat leggen we je uit in een serie van vijf posts. Deel drie: de jaren tachtig.

 

Wat een conceptalbum precies is en wanneer de eerste conceptuele platen ontstonden, lees je hier. Na het uiteenzetten van de meest iconische conceptalbums uit de jaren zestig en jaren zeventig richten we ons in dit blog op de jaren tachtig. Dit is de periode waarin het fenomeen conceptalbum met uitsterven werd bedreigd, maar die ook een paar geweldige langspelers opleverde.

 

Electric Light Orchestra – Time (1981)
Tijdreizen is een veelgebruikt onderwerp in science fiction. Electric Light Orchestra, in 1981 al vooral bekend als ELO, gebruikte het thema ook voor dit conceptalbum. Het gaat over een man die zichzelf naar het jaar 2095 stuurt en niet terug kan keren naar zijn eigen tijd (1980). Veel artiesten zijn door het album geïnspireerd, onder wie Steve Winwood en Ladyhawke. Cher gebruikte samples van Prologue en Epilogue voor het intro van haar single Believe.

 

 

 

Marillion – Misplaced Childhood (1985)
Met de opkomst van dance, glamrock en new wave, raakte progressieve rockacts – hofleveranciers van conceptalbums en rockopera’s – in de jaren tachtig in de vergetelheid. Het gevolg: steeds minder groepen waagden zich aan het fenomeen conceptalbum. Artiesten richtten zich juist steeds meer op het schrijven van losse, dansbare, puntige liedjes. Geheel tegen de trend in schreef het Britse Marillion een progressief rockconceptalbum. Single Kayleigh werd een enorme radiohit en daarmee werd ook Misplaced Childhood – met een nogal vaag verhaal opgetekend door inmiddels ex-zanger Fish – een wereldwijd succes. Eind vorig jaar blikten we nog terug met Pete Trewavas op het dertigjarig jubileum van deze klassieker.

 

 

 

Queensrÿche – Operation: Mindcrime (1988)
Operation: Mindcrime is zo’n conceptalbum optima forma; met een duidelijke verhaallijn, diverse hoofdpersonages en terugkerende muzikale thema’s. Een voormalige drugsverslaafde (Nikki) wordt gehersenspoeld (door Dr. X) zodat hij bij het horen van het woord ‘mindcrime’ verandert in een moordenaar van politiek leiders. Het nummer I Don’t Believe in Love kreeg in 1990 een Grammy-nominatie in de categorie Best Metal Performance (die Metallica uiteindelijk won met het nummer One). Tegenwoordig gaat voormalig Queensrÿche-zanger Geoff Tate door het leven met zijn band die Operation: Mindcrime heet. Queensrÿche is ook nog steeds actief, met zanger Todd La Torre als nieuwe voorman. Tate heeft in de rechtzaal afgedongen dat alleen zijn band nog Operation: Mindcrime in zijn geheel mag spelen.

 

 

 

Hüsker Dü – Zen Arcade (1984)
Punkrock en hardcore-punk staan als genres zo’n beetje haaks op progressieve rock. En er zijn dan ook niet heel veel punkrock/hardcore-punkalbums te vinden die je een echt conceptalbum kan noemen. Maar de Amerikaanse punkgroep Hüsker Dü maakte met Zen Arcade eentje van formaat. Het gaat over een jongeman die zijn onbevredigende thuissituatie ontvlucht, maar erachter komt dat de grote boze buitenwereld nog veel meer vervelende uitdagingen biedt. De sleazy sound is tegendraads ten opzichte van de vele gelikte popmuziek uit de jaren tachtig en ook de combinatie van punk met allerlei psychedelica, pianomuziek en zelfs jazz en folk is een zeldzaamheid. Een pareltje uit de underground.

 

 

 

Bruce Springsteen – Nebraska (1982)
Misschien spelen we hier een klein beetje vals, want anders dan de overige uitgelichte albums is Nebraska geen conceptalbum in de klassieke zin van het woord. Toch is er een eenduidig onderwerp op dit zesde album van The Boss te vinden: arbeiders, buitenbeentjes en criminelen die op een kruispunt in hun leven zijn beland. Ook de duistere, overwegend akoestische sound draagt bij aan een ‘conceptgevoel’. Origineel bedoeld om met de E Street Band uit te werken, maar de ‘demo’s’ waren dusdanig compleet dat Springsteen dit album zonder zijn vast begeleidingsmuzikanten en onder zijn eigen naam uitbracht.

 

Atlantic City gaat over een koppel dat ‘The American Dream’ najaagt in Atlantic City, maar waarvan de man uiteindelijk in de georganiseerde misdaad belandt om aan geld te komen

 

 

Meer jaren tachtig conceptalbums
Genesis – Duke (1980, slechts een gedeeltelijk conceptalbum)
The Alan Parsons Project – The Turn Of A Friendly Card (1980)
The Legend Of Jesse James (1980)
Dan Fogelberg – The Innocent Age (1981)
KISS – (Music From) The Elder (1981)
Billy Joel – The Nylon Curtain (1982)
Madness – The Rise & Fall (1982)
Styx – Kilroy Was Here (1983)
Roger Waters – The Pros And Cons Of Hitch Hicking (1984)
Marillion – Clutching At Straws (1987)
Roger Waters – Radio K.A.O.S. (1987)
Tom Waits – Franks Wild Years (1987)
Iron Maiden – Seventh Son Of A Seventh Son (1988)
Talk Talk – Spirit Of Eden (1988)
Miles Davis – Aura (1989)