The Legacy of Music
David Bowie is: een museumtrip langs maatpakken, mimespel en Major Tom

David Bowie is: een museumtrip langs maatpakken, mimespel en Major Tom

23, December 2015

Muzikant, mimespeler en mode-icoon. David Bowie is zo veel meer dan alleen een zanger. Altijd vernieuwend, vooruitstrevend en grensverleggend, en daardoor soms provocerend en onbegrepen. De tentoonstelling David Bowie is in het Groninger Museum biedt een gedetailleerde kijk in het fantasierijke leven en de beweegredenen van dit cultuurgenie. Een informatieve en vermakelijke route neemt je mee langs zijn make-up, maatpakken, memo’s, ‘Die Mauer’ en natuurlijk Major Tom.

 

Door: Patrick Lamberts
Foto’s: Gerhard Taatgen

 

‘Fame, makes a man take things over’, luidt de openingszin van David Bowie’s nummer Fame, afkomstig van het album Young Americans. Een tekst die ook zeker op Bowie zelf slaat. Met zijn eigen faam heeft hij inmiddels het Groninger Museum overgenomen. De expositie David Bowie is werd ontwikkeld door het Victoria & Albert Museum in Londen. Twee jaar geleden kondigde het Groninger Museum al aan dat de expositie zou komen. Na steden als Toronto, Sao Paulo, Chicago en Parijs is de multimediale museumtour rond het Britse rockicoon nu dan eindelijk in het noorden van Nederland te bewandelen.

 

 

Fame, afkomstig van het album Young Americans (1975), werd mede geschreven door John Lennon en Carlos Alomar

 

Multicultureel en multimediaal
Met meer dan 140 miljoen verkochte albums, een 50-jarige carrière, een extravagante garderobe en een artistieke persoonlijkheid is Bowie, geboren als David Robert Jones, de ultieme figuur om een multimediale expositie over te maken. Met onder meer zijn muziek, mode en acteercarrière als katalysatoren krijgen we niet alleen inzage in zijn eigen illustere en kleurrijke carrière, maar ook in cultuurbewegingen van uiteenlopende tijdperken.

Bezoekers krijgen een klein kastje om de nek gehangen met daaraan een hoofdtelefoon. Zo wandel je door diverse ruimtes, verdeeld over twee verdiepingen. Het kastje weet dankzij sensoren waar je je begeeft en laat muziek of verhalen horen die passen bij hetgeen je aanschouwt. Na een ruimte over Bowie’s leven in Londen en zijn eerste instrumenten (Bowie begon zijn muzikale carrière op twaalfsnarige gitaar en saxofoon) komen we al snel in de Space Oddity-periode (1969) terecht en zien we zowel de originele als de nieuwere versie van de bijbehorende videoclip.

 

 

De originele videoclip van Space Oddity (1969)

 

Alter ego’s en filmrollen
Er is ook veel ruimte en aandacht voor bredere (culturele) stromingen en zaken die Bowie interesseren en hem inspireren. Film is bijvoorbeeld een van de passies die Bowie zowel actief als passief uitoefent. Zijn voorliefde voor Clockwork Orange (onder meer inspiratiebron voor de portretfoto’s van de binnenhoes van The Rise And Fall Of Ziggy Stardust And The Amazing Spiders From Mars) en 2001: A Space Odyssey (waar Bowie de songtitel Space Oddity op baseerde) komen hierbij nadrukkelijk naar voren. Ook het tweedelige quiltpak dat Bowie als alter ego Ziggy Stardust droeg tijdens Top Of The Pops in 1971 staat er uitgestald.

 

David Bowie is - Groninger Museum - photo Gerhard Taatgen (9)kl

 

Bowie’s alter ego’s, onder wie Ziggy Stardust, The Thin White Duke, Jean Genie en Aladdin Sane, bewijzen dat de muzikant graag in de huid van anderen kruipt. Dankzij de bijbehorende verkleedpartijen en karakters die Bowie zich aanmeet, doet hij zich extravaganter voor dan de gemiddelde artiest. Bovendien creërt hij hiermee in interviews en op podia een mystieke sfeer om zich heen die alleen maar bijdraagt aan zijn populariteit. Het biedt bovendien een uitgelezen kans om zijn interesse in androgyniteit en biseksualiteit vorm te geven, onderwerpen waarop destijds nog grotere taboes rustten dan nu, maar die grensvervager Bowie wel al bespreekbaar wil maken.

 

 

Ziggy Stardust, een van Bowie’s bekendste alter ego’s

 

Verbanden leggen
Bowie ontwikkelt niet alleen alter ego’s, maar ontpopt zich ook tot mimespeler. Via de film The Man Who Fell From Earth groeit hij in de jaren tachtig zelfs uit tot acteur in diverse Hollywoodfilms, zoals Labyrinth en later The Prestige (in de rol van Nikolas Tesla). In het Groninger Museum zie je zijn bekendste scenes op een rij in een montagefilmpje. Daarin is ook ruimte voor zijn interpretatie van Joseph Merrick in de theaterversie van The Elephant Man. Elders in de expositie is een briefje van John Hurt te vinden, de acteur die in de bekroonde filmversie van David Lynch de rol van Merrick vertolkte. Op dit briefje staat een persoonlijke boodschap van Hurt naar Bowie, die hem met zijn performance feliciteert. Zo laat de tentoonstelling je constant verbanden leggen. Het totaalpakket van Bowie-verhalen met bijbehorende Bowie-kostuums, Bowie-memorabilia en Bowie-muziek prikkelt daarbij al je zintuigen.

 

 

Bowie’s passie voor muziek en film komt ook weer tot uiting in zijn nieuwste videoclip: Blackstar, afkomstig van het gelijknamige album dat op 8 januari verschijnt.

 

Berlijn
Een belangrijk deel van Bowie’s leven – en dus ook van de expositie – ‘speelt zich af in Berlijn’. Dit wordt ook wel Bowie’s ‘zwart-witperiode’ genoemd. Het is de tijd van de Berlijnse Muur en Bowie’s ‘Berlijntrilogie’ die hij in Hansa Tonstudio’s maakte (de albums Low, Heroes en Lodger). Bowie, die naar Berlijn komt om het hectische leven in L.A. en een drugsverslaving van zich af te schudden, interesseert zich in deze periode in de Weimarcultuur en draagt overwegend zwart-witte kleding.

Dat Bowie destijds een appartement aan de Hauptstrasse 155 deelde met James Newell Osterberg Jr., beter bekend als Iggy Pop, mag geen geheim meer heten. Dat Bowie een portret van kamergenoot maakte – ook in Groningen te aanschouwen – is minder bekend. En dat Bowie zelf een portret van de Japanse auteur, acteur en regisseur Yukio Mishima boven zijn bed had hangen geeft zelfs nieuwe inzichten in zijn interesses. Mishima’s roman The Sailor Who Fell From Grace With The Sea wordt bijvoorbeeld omschreven als ‘een van Bowie’s favoriete boeken’.

 

David Bowie is - Groninger Museum - photo Gerhard Taatgen (1)kl

 

Doorgeefluik
De David Bowie is-expositie maakt heel duidelijk wie en wat Bowie inspireert, hoe hij aan al die inspiraties zijn eigen draai geeft en hoe hij daardoor ook weer talloze andere artiesten beïnvloedt. Niet alleen op het gebied van muziek, maar ook mode, grafische kunst en letterkunde. Dat maakt David Bowie is niet alleen interessant voor Bowie-fans – die zich op de bovenverdieping overigens ook nog tegoed kunnen doen aan livetredens die op megaschermen worden geprojecteerd – maar ook voor algemene liefhebbers van cultuur, mode en ontwikkeling. Een aanrader voor een uitje in de kerstvakantie of een goed voornemen voor 2016. Te bezichtigen tot en met 13 maart 2016.

 

David Bowie is - Groninger Museum - photo Gerhard Taatgen (4)kl

 

www.groningermuseum.nl

 

 

Reacties